JAKĄ RASĄ SĄ HUNCWOTY, czyli hovawarty: 
zdrowie Huncwotów
 
      

ZDROWIE JEST NAJWAŻNIEJSZE!

1. dysplazja stawów biodrowych

2. oboczne krążenie wątroby PPS (liver shunt)

a). budowa i funkcje wątroby
b). opis choroby
c). sposoby leczenia
d). dziedziczenie
e). PPS u hovawartów

3. niedoczynność tarczycy u psów

a). budowa i funkcje tarczycy
b). co to jest niedoczynność
c). objawy niedoczynności tarczycy
d). wykrywanie i leczenie

4. choroby oczu

5. choroby serca

6. pierwsza pomoc
 
 
 
 
 

1. DYSPLAZJA STAWÓW BIODROWYCH

Dysplazja stawów biodrowych, to choroba dość często dotykająca psy ras dużych, dlatego tak istotna jest wiedza na jej temat.
Polega ona na nieprawidłowym osadzeniu główki kości udowej w panewce miednicy. W ciężkich przypadkach dysplastycznego stawu może dojść do trwałej kulawizny, a nawet unieruchomienia, przez co pies traci zdolność do samodzielnego poruszania się.
Nieprawidłowa budowa stawu może być spowodowane przez dziedziczne obciążenie, jak również powstać z powodów tzw. środowiskowych. Ważne jest więc, żeby przypadki wystąpienia dysplazji monitorować, jak również stosować odpowiednią profilaktykę u szczeniąt dużych ras.
Obecnie Klub Hovawarta w Polsce prowadzi kampanię motywującą hodowców i właścicieli szczeniąt do przeprowadzania badań RTG i przesyłania ich do Klubu dla uzupełnienia Bazy Danych o polskich Hovawartach. Te informacje pomogą w przyszłości na minimalizację ryzyka powstawania dysplazji z powodów genetycznych.

Ciekawe notatki dotyczące dziedziczenia choroby z wykładu prof. Kopra można znaleźć na stronie:
http://www.goldenretriever.pl/zdrowi_pliki/dyspla.htm

Chciałabym tu również zaznaczyć, że jako hodowca klubowy będę gorąco prosiła i namawiała właścicieli szczeniąt z mojej hodowli do wykonania takiego badania.

Zachęcam do przeczytania dostępnych w sieci ciekawych artykułów na temat tej choroby.
Polecam szczególnie zebrane przeze mnie linki:

 

2. PORTOSYSTEMIC SHUNT, CZYLI PRZETOKA WROTNA WĄTROBY (LIVER SHUNT):

Żeby opisać tę chorobę istotne jest zapoznanie się na wstępie z wątrobą, jej budową i funkcją.

Wątroba - jeden z największych gruczołów, o skomplikowanej budowie - podzielona jest trzema bruzdami na cztery płaty: lewy płat, prawy płat, płat czworoboczny oraz płat ogoniasty. Jedna komórka wątroby może pełnić ponad 500 różnych, niezależnych funkcji metabolicznych.
Wątroba pełni rolę swego rodzaju laboratorium organizmu. Jej działanie skorelowane jest z działaniem układu trawienia i krążenia, na które wpływa swoją pracą. Jest centralnym narządem przemiany cukrów, białek i tłuszczów, odgrywa rolę w regulowaniu składu krwi, przebiegu procesów chemicznych, bierze udział w procesach trawienia poprzez wydzielanie żółci, która odgrywa ważną rolę w mechanizmie trawienia tłuszczów. Wątroba magazynuje glikogen, tłuszcze, białka i witaminy, pełni rolę odtruwającą poprzez neutralizację substancji szkodliwych dla organizmu, rozkłada leki, ponadto reguluje gospodarkę żelaza i miedzi, wytwarza białka osocza, czynniki krzepnięcia krwi, jak fibrynogen i protrombinę.
Jak widać jest organem wielofunkcyjnym, dlatego też jej zdrowie jest tak istotne.

Liver Shunt

Czyli zespolenie wątrobowe, to choroba polegająca na powstaniu przetoki wrotnej w wątrobie, czyli połączenia naczyniowego między żyłą wrotną a naczyniami żylnymi systemowymi. Takie połączenie funkcjonuje u płodu, ponieważ jego krew oczyszczana jest przez wątrobę matki, powinno się ona zamknąć tuż po narodzeniu. Nie zamknięcie tego połączenia może być spowodowane zanikiem żyły wrotnej lub pozostałością przetrwałych połączeń płodowych.

Świetną ilustrację opisanego połączenia można znaleźć na stronie:

http://vetsurgerycentral.com/pss.htm

Na schemacie widać wyraźnie, że krew z jelit nie trafia do wątroby, lecz powstałą przetoką transportowana jest od razu do głównego krwioobiegu. Co za tym idzie, nie odbywają się procesy, za które wątroba jest odpowiedzialna. Nie następuje detoksykacja, czyli związki zatruwające organizm rozprowadzane są do ciała, nie oddziela się substancji odżywczych z krwi, nie ma przemiany nadmiaru aminokwasów, namiaru glukozy itp.

Na tej podstawie możemy wyciągnąć wnioski, jakie objawy daje zespolenie wątrobowe u szczeniąt.

Z udostępnionych informacji na temat przetoki wrotnej wątroby, czyli PSS wynika, że objawy zależne są od rodzaju powstałego zespolenia. Pojedynczy lewostronny shunt powoduje łagodniejszy przebieg choroby niż prawostronny, rzadszy ale powodujący wcześniejsze pojawienia się takich objawów jak drżenie i odbarwienie stolca. W przypadku kiedy przetoką płynie tylko niewielka część krwi, stan chorobowy możliwy będzie do wykrycia w późniejszym okresie życia szczenięcia.

Co powinno nas zaniepokoić?

  • słabsze szczenię w miocie,
  • mniejsze łaknienie u szczenięcia,
  • apatia,
  • mniejsza aktywność szczenięcia,
  • mniejszy przyrost masy ciała, lub wręcz utrata masy ciała,
  • zaburzenia motoryki,
  • problemy żołądkowo-jelitowe szczenięcia,
  • zaburzenia widzenia, nietolerancja światła,
  • gorsza koordynacja ruchu,
  • drgawki, itp.

Zaniepokojony hodowca może zbadać podejrzane szczenię.

Bada się wtedy u szczenięcia profil kwasów tłuszczowych lub poziom amoniaku we krwi. Dokładny przebieg badania znajduje się w artykule Pani Ewy Frydeckiej na stronie:
http://www.wilczarz.pl/

Sposoby leczenia

W przypadku dużych ras najczęściej spotyka się shunt wewnątrzwątrobowy, który niestety jest trudny do zoperowania. Czasami w lżejszych przypadkach, można próbować leczenia dietą niskobiałkową, antybiotykoterapią oraz środkiem działającym przeczyszczająco - Lactulose. Środek ten zmienia pH w jelitach powodując zmniejszenie absorpcji amoniaku i innych toksyn. U większości chorych zwierząt leczenie medykamentami (dieta i leki) daje szybkie efekty, a 1/3 dożywa w ten sposób nawet kilka lat. Niestety, ponad połowa psów nie reaguje na takie leczenie i traci życie po około 10 miesiącach od rozpoczęcia kuracji.

Operacyjne leczenie należy wykonać jak najszybciej, zwiększa to szanse szczenięcia na przeżycie. Nadzieje na skuteczniejsze i mniej inwazyjne operowanie schorzenia daje przeskórna metoda PTCE, stosowana na szczęście już coraz częściej.
Chirurgiczna ingerencja polega na zamknięciu przetoki, by krew skierować z powrotem do wątroby. Niestety naczynia krwionośne wątroby często są na tyle mało rozwinięte, że całkowite zamknięcie shunta nie jest możliwe, dlatego stosuje się opaski, które zamykają przepływ krwi w przetoce stopniowo. Najskuteczniejszą z nich jest metalowa opaska z wewnętrznym pierścieniem zrobionym z kazeiny (białka mleka). Z czasem absorbuje ona płyny i powoduje zaciskanie się pierścienia na przetoce, aż do całkowitego jej zamknięcia, które następuje od 3 do 4 tygodni po operacji.
Po operacyjnym zamknięciu obocznego krążenia wątroby, pies utrzymywany jest na diecie niskobiałkowej i Lactolusie przez 6 do 8 tygodni. Przeważnie nie jest potrzebna antybiotykoterapia. Wątroba zaczyna rozwijać się i powiększać, aż do osiągnięcia normalnego rozmiaru, co następuje po upływie 2 do 4 miesięcy.
Żeby sprawdzić, czy wątroba zaczyna dobrze funkcjonować przeprowadza się badania: BUN, poziom albumin, enzymów wątrobowych oraz profil kwasów tłuszczowych. Z reguły wyniki te zaczynają się zmieniać po 8 do 12 tygodni po operacji, wtedy też zaczyna się stopniowe przywracanie psa na normalną dietę.

Prognozowania dla psów operowanych przy użyciu metalowej opaski z pierścieniem kazeinowym to 95%. Psy wracają do zdrowia po 4 do 8 tygodni i 85% z nich jest zdrowych klinicznie. 15 % to psy, które prawdopodobnie mają zbyt mało rozwinięte naczynia krwionośne w wątrobie. W takim przypadku przetoki mogą budować się na nowo w innych miejscach.

Więcej o metodach leczenia można znaleźć u Pani E. Frydeckiej na stronie podanej wyżej, oraz na stronach:


Dziedziczenie PSS

Powstawanie obocznego krążenia wątroby jest uwarunkowane genetycznie. Szczegóły mechanizmu dziedziczenia nie są potwierdzone, jednakże uważa się, iż jest to prosty autosomalny recesywny model dziedziczenia.
Dane na ten temat można znaleźć w pracy doktoranckiej :
http://www.ths.vetsuisse.unibe.ch/lenya/housing/live/publications/Diss_Urfer_2007.pdf

Praca ta mówi również o zbyt pobłażliwej polityce hodowlanej, która przyczynia się do coraz częstszego występowania PSS przez brak selekcji osobników zdrowych, ale będących nosicielami PSS, dowodząc , że jest to jedyna możliwość ograniczenia pojawiania się choroby.


Liver shunt u Hovawartów

W Niemczech rocznie rodzą się 2-3 mioty, w których stwierdza się tę chorobę. Jak wygląda to w Polsce?
Nie do końca wiadomo, bo hodowcy wciąż boją się ujawniać tak przykre informacje. Do tej pory pojawił się jeden miot z potwierdzoną chorobą PSS u jednego ze szczeniąt. Hodowcy przyznali się do wykrycia shunta udostępniając informacje o przykrym zgonie i zadeklarowali wycofanie z hodowli matki miotu, mimo że nie zmusza ich do tego panujący w KHwP regulamin. Takich hodowców można podziwiać i brać z nich przykład.

IHF (International Hovawart Federation - Międzynarodowe Stowarzyszenie Hovawartów) wykluczał z hodowli rodziców miotu, w którym stwierdzono wystąpienie obocznego krążenia wątroby u szczenięcia, oraz rodzeństwo szczenięcia z PSS, czyli cały miot. Od niedawna władze klubu zmieniły ten regulamin odbierając uprawnienia hodowlane jedynie rodzicom miotu. W Polsce Związek Kynologiczny nie ma ustaleń dotyczących tej choroby, natomiast Klub Hovawarta nie zajął ostatecznego stanowiska (dane za rok 2007), co miejmy nadzieję ma szanse się zmienić.

opracowanie: Karolina Taras
Za udostępnienie części materiałów informacyjnych oraz wsparcia dziękuję Pani Ewie Frydeckiej.

 

3. NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY U PSÓW:

Tarczyca, budowa i funkcje

Tarczyca jest gruczołem dokrewnym, położonym na wysokości tchawicy. Zbudowana jest z dwóch płatów połączonych cieśnią- pasmo tkanki gruczołowej, o powierzchni pęcherzykowej, jej masa może sięgać 30g. Gruczoł ten zajmuje się wychwytywaniem jodu z krwi, a jego komórki nabłonkowe tworzące pęcherzyki z substancją koloidową zawierają hormony tyroksynę (T4), trójjodotyroninę (T3), oraz kalcytoninę. Pierwsze dwa hormony regulują tempo przemiany materii i odgrywają podstawową rolę w procesach prawidłowego wzrostu i rozwoju, natomiast kalcytonina działa na tkankę kostną obniżając poziom wapnia we krwi i hamuje niszczenie kości przez osteoklasty.

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność gruczołu oznacza wydzielanie niedostatecznej ilości hormonu, w przypadku tarczycy główne objawy daje obniżenie poziomu hormonów tarczycy T4 i T3, oraz podwyższenie poziomu TSH (tyreotropina- hormon przysadki mózgowej regulujący wydzielanie hormonów tarczycy).

Na stronie: http://therios.strefa.pl/porady/niedocz_tarcz_psy.html Lek. wet. Maja Ingarden pisze: "Większość przypadków niedoczynności tarczycy jest spowodowana przez limfocytarne zapalenie gruczołu lub jego atrofię (zanik)."

Z wielu stron internetowych zajmujących się tą tematyką wyczytać możemy, że niedoczynność tarczycy występuje z kilku powodów: dziedziczne zaburzenia immunologiczne, uszkodzenia tarczycy w wyniku choroby (nowotwory, infekcje), wrodzone defekty przysadki, oraz z przyczyn do tej pory nie poznanych - idiopatycznie.

W wyniku zaburzeń immunologicznych w organizmie psa wytwarzane zostają przeciwciała antytyreoglobulinowe, które atakują komórki tarczycy. O procesie tym można przeczytać na stronie:
http://www.vetserwis.pl/tarczyca_pies.html

Podejrzewa się, że pewne rasy psów (również wymienione w artykule podanym wyżej) są bardziej predysponowane genetycznie do tych zaburzeń. Choroba ta jest np. często spotykana u psów północnych ras (Alaskan Malamut), o sugerowanych przyczynach jej powstawania w ich przypadku przeczytać można na stronie:
http://www.malamuty.om.pl/html/--_niedoczynnosc_tarczycy.html

Objawy niedoczynności tarczycy u psów

Objawy niedoczynności tarczycy bywają różne ponieważ układ hormonalny odpowiada za cały organizm. Zaburzenia pracy jednego z gruczołów wpływają na pracę innych. Wśród najczęściej potykanych objawów, o których mówią weterynarze jest:

  • apatia,
  • senność,
  • zmniejszony temperament,
  • większa wrażliwość na zimno, psy szukają cieplejszych miejsc w domu,
  • zmiany skórne, łysienie, łupież, przesuszenia, zgrubienia, czy łojotoki,
  • częste zapalenia uszu,
  • przybieranie na masie przy jednoczesnym osłabieniu apatytu,
  • zaburzenia płodności, nieregularne cieczki u suk,
  • zwolnienie pracy serca,
  • zaburzenia ruchu,
  • problemy żołądkowe,
  • słabszy oddech, itp.

Wykrywanie niedoczynności tarczycy

Wyżej wymienione objawy oczywiście nie wystarczają by potwierdzić niedoczynność tarczycy. Diagnozuje się ją na podstawie morfologii, biochemii i poziomu hormonów tarczycy, oraz badaniu moczu. Anemia, podwyższony poziom cholesterolu przy wykluczeniu cukrzyca, objawy kliniczne, wysoki poziom TSH i niski T4 potwierdzają niedoczynność tarczycy.

Po zdiagnozowaniu choroby rozpoczyna się leczenie psa, które polega na podawaniu mu codziennie tyroksyny w tabletkach doustnie oraz leczeniu ewentualnych powikłań spowodowanych chorobą, jak na przykład zapaleń skóry.

Oprócz wymienionych powyżej linków zawierających informacje o niedoczynności tarczycy polecam również:

 

4. CHOROBY OCZU:

już wkrótce

 

5. CHOROBY SERCA U PSÓW:

Wstęp.

Choroby serca u psów mogą być spowodowane wadami genetycznymi (wrodzonymi), jak również powstać w wyniku infekcji, działania toksyn, złego żywienia, zaburzeń przemiany materii czy procesów, autoimmunologicznych, czyli możemy je określić jako nabyte.
W zależności od miejsca i rodzaju problemu różne mogą być objawy u psa. Ogólnie objawy te dzieli się na prawosercowe i lewosercowe. Przy niewydolności prawej strony serca częściej występują zastoje krwi w naczyniach na obwodzie ciała, przez to powstaje wodobrzusze, powiększona wątroba, problemy z trawieniem, biegunki, utrata masy ciała. Natomiast przy objawach niewydolności lewej części serca obserwować możemy szybsze męczenie się zwierzęcia, wilgotny, napadowy kaszel pojawiający się w momentach, gdy pies jest podekscytowany, a ciśnienie krwi wzrasta, dalszym skutkiem jest obrzęk płuc, problemy z oddychaniem, omdlenia.
Niewydolności te mogą występować jednocześnie.
Przeważnie pies przywieziony w takim stanie do weterynarza ma już niewielkie szanse na uratowanie. Rzadko spotyka się u psów nagłą śmierć sercową. Zgon następuje wtedy szybko i nawet reanimacja, czy natychmiastowa interwencja weterynarza nie jest w stanie uratować mu życia.

Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie chorób serca.

CZYTAJ WIĘCEJ NA PODSTRONIE - kliknij tutaj

 

PIERWSZA POMOC U PSA PO WYPADKU

Niestety dość często psy są ofiarami wypadków. Oprócz tego, że musimy nauczyć się im zapobiegać i mieć zawsze "oczy dookoła głowy", dobrze jest też wiedzieć, co powinniśmy zrobić by pomóc poszkodowanemu psu. Przeważnie sami jesteśmy bardzo zdenerwowani i zszokowani, ale trzeba działać, bo każda minuta jest ważna dla uratowania życia psa.

Najczęstszą przyczyną śmierci zwierząt są urazy będące uszkodzeniami tkanek, wywołane działaniem fizycznym. Ponad 50% zgonów następuje w wyniku urazów mnogich spowodowanych wypadkami komunikacyjnymi, pogryzieniem, czy upadkami z wysokości.

Czas zgonu po urazie
Jeżeli zwierzę umiera w przeciągu kilku/kilkunastu minut od wypadku przyczyną śmierci przeważnie są uszkodzenia centralnego układu nerwowego i pęknięcia dużych naczyń krwionośnych. Jeżeli zwierzę umiera od 2 do 4 godzin po wypadku następuje to zwykle na skutek niewydolności oddechowo-krążeniowo-narządowej. Jeżeli zwierzę umiera w 3 do 5 doby po wypadku powodem jest zazwyczaj dysfunkcja narządów - niewydolność nerek, serca, nieodwracalne zmiany w centralnym układzie nerwowym.


PAMIĘTAJ!!!

ZŁOTA GODZINA
Decydująca jest pierwsza godzina po wypadku - to czas na to, by jak najszybciej udać się do lecznicy, kliniki, gabinetu weterynaryjnego, gdzie weterynarz sprawdzi objawy życiowe. W tym czasie powinien przeprowadzić z nami wywiad. Odpowiadaj konkretnie i rzeczowo na jego pytania!! To ważne, żeby dobrze zdiagnozować poszkodowane zwierzę.
Lekarz wykonuje ABCD (o których niżej), rozpoczyna interwencję, wprowadza płynoterapię i farmakoterapię. Następnie, jeśli to możliwe przeprowadza badania laboratoryjne. Na końcu ocenia się koszty leczenia.

Postępowanie wstępne.
Jeżeli istnieje taka możliwość zawiadom lecznicę, klinikę, że zwierzę jest w drodze. Pozwoli to lekarzom na przygotowanie siebie, wezwanie ewentualnej pomocy, na przygotowanie sali i sprzętu, czyli uskuteczni udzielenie pomocy zwierzęciu.
Podaj wstępne objawy i charakter urazu, konkretnie odpowiadaj na pytania weterynarza.

W lecznicy zapytają cię o…
* wiek i kondycje pacjenta
* rodzaj urazu, jeżeli byłeś świadkiem wypadku
* istniejące lub przebyte choroby (powiedz koniecznie o cukrzycy, mocznicy, padaczce!!)
* uczulenia
* czas ostatniego pojenia i karmienia


Postępowanie ABCD weterynarza:

A... airway - ocena, przywrócenie, utrzymanie drożności dróg oddechowych
B... breathing - wprowadzenie tlenoterapi
C... circulation - przywrócenie i podtrzymanie efektywnego krążenia
D... disabilities - ocena i leczenie stanu neurologicznego pacjenta


Postaraj się nie przeszkadzać weterynarzowi i pomagać tylko wtedy, kiedy sam cię o to poprosi!

Info: Wykład Dr. Skrzypczaka
"Pierwsza pomoc, reanimacja i anestezjologia"
Zorganizowany przez ZKwP oddział Wrocław

Więcej ciekawych i przydatnych informacji na stronie:
http://psy24.pl/art.php?dz=7